DOODGEWOON informeert en amuseert over zaken rond de dood - sinds 1994
Verschenen: 27-08-2001
NATUURLIJK HET GROENE GRAF IN

Groen begraven, dat is een onderwerp waarover wij van dood.nl, en Theo Veenstra uit Amsterdam graag uw mening horen. In Engeland al heel populair, hier nog niet mogelijk. Groen begraven is milieuvriendelijk begraven, betekent na en door uw dood meehelpen aan het creëren van nieuw natuurgebied. En - nooit weg - groen begraven is ook goedkoop begraven. In een kartonnen doodskist en op de grafsteen kan worden bespaard.


'Groen begraven is niet voor mensen die een keurig graf willen met een traditionele grafsteen. Het is wel voor mensen die van vogels, wilde dieren en levende natuur houden, en die een bosland willen creëren en zo mede zorg dragen voor een beter milieu voor toekomstige generaties,' aldus een folder van één van de 130 groene begraafplaatsen die het Verenigd Koninkrijk inmiddels herbergt.

Groen begraven, ook wel 'natuurlijk begraven' genoemd (er is nog geen Nederlandse standaardterm voor bedacht) is in Engeland al enige jaren een populaire vorm van begraven. Daar spreekt men van een 'woodland burial' (letterlijk bosland begrafenis). Op de woodland burial grounds mogen overledenen uitsluitend milieuvriendelijk begraven worden, dat wil zeggen in een lijkwade, een kartonnen kist of een ander snel afbreekbaar omhulsel. Op het graf mag geen steen worden geplaatst, wel kan eventueel een boom worden geplant. Op sommige groene begraafplaatsen zijn houten monumenten toegestaan, onderhoud daaraan is echter weer uit den boze, zodat de monumenten in de loop der tijd zullen opgaan in de natuur. Op andere begraafplaatsen kan een naamplaquette van de overledene op de muur rond de begraafplaats worden aangebracht. Het is de bedoeling dat deze groene begraafplaatsen in de loop der tijd veranderen in een natuurgebied waar planten en dieren vrij spel hebben.

Groen begraven wordt steeds populairder in Engeland, ook bij de officiële instanties. Dit hoeft bij hen niet altijd voort te komen uit zorg voor het milieu, ook plaatsgebrek op 'gewone' begraafplaatsen kan een rol spelen. Zo is Liverpool de eerste grote gemeente die meedoet aan het groene begraven. Begin dit jaar heeft de gemeenteraad besloten dat er begraven mag worden in twee stukken bos net buiten de stad. De gemeenteraad heeft in zijn besluit zowel het plaatsgebrek als milieuoverwegingen mee laten wegen.
En het bisdom van Ely (Anglicaanse kerk) heeft verleden jaar een groene begraafplaats ingericht in Barton in Cambridgeshire. Hier kunnen tweeduizend overledenen liggen. Het bisdom werd direct overspoeld met aanvragen voor een toekomstig plekje op het veld.

Theo Veenstra uit Amsterdam wil zich sterk maken om deze vorm van begraven ook in Nederland mogelijk te maken. Waarom kan wat in Engeland gebeurt niet in Nederland?, vraagt hij zich af. "Waarom zijn deze begraafplaatsen nog niet in Nederland te vinden. We zijn hier zo progressief. Als je het er met mensen over hebt, spreekt het bijna iedereen meteen aan. Er is te weinig bos in Europa. Door bomen te planten los je dat voor een deel op. Dat bos is weer een goede leefomgeving voor dieren en planten. In Engeland is ook gebleken dat het gunstige psychologische aspecten heeft. Het is een prettig idee je dierbare terug te kunnen laten keren tot de basis. Het zijn ook vaak natuurliefhebbers die hiervoor kiezen. En vogelaars. En new agers. Een grote groep dus. En een groeiende groep."

Veenstra: "Groen begraven kan voor bestaande begraafplaatsen interessant zijn, omdat de kosten van het onderhoud veel lager zijn, de begraafplaats spaart uit op mankracht en materieel. In Engeland zijn het vaak particulieren die een woodland burial ground inrichten. Boeren bijvoorbeeld, die een deel van hun land daarvoor afstaan als donatie. Dat is financieel aantrekkelijk. Maar ook gemeenten beheren groene begraafplaatsen. In Carlisle, waar de eerste woodland burial ground werd opgericht, gaat het om een gemeentelijke begraafplaats. Groene begravingen maken daar nu 35 procent van alle begravingen uit. Maar daarnaast zou een dergelijke begraafplaats ook in samenwerking met natuurbeschermingsorganisaties of Staatsbosbeheer kunnen worden opgericht en beheerd."

Wat Veenstra nu het allereerst zou willen doen is met een aantal gelijkzinden een organisatie of stichting oprichten. "Omdat je als particulier weinig begint, en vervolgens onderzoeken of gemeenten, begraafplaatsen, uitvaartverzorgers en dergelijke interesse hebben. Tevens onderzoeken wat de mogelijkheden zijn, en hoe groot de behoefte bij het publiek is aan groen begraven. Het is niet de bedoeling zélf een begraafplaats op te richten."

En waar ziet Veenstra de eerste groene begraafplaats komen? "Eén centrale, groene begraafplaats in het midden van het land zou leuk zijn, maar niet handig. Voor mensen uit Groningen en Limburg is dat gewoon te ver. Het mooiste zou zijn als meerdere begraafplaatsen in Nederland de mogelijkheid van groen begraven zouden bieden. Op een stuk grond dat ze nog hebben. Of als een deel geruimd wordt, dat dat deel voortaan voor natuurlijk begraven wordt gebruikt. Er zou één begraafplaats mee moeten beginnen, dan volgt de rest vanzelf."

De Landelijke Organisatie Begraafplaatsen (LOB), bij monde van voorzitter Willem van der Putten, reageert als volgt op Veenstra's idee: "Ik denk dat er op dit moment al een aantal begraafplaatsen is die men rustig als natuurbegraafplaats of bosbegraafplaats kan aanduiden. Al stellen die niet de eis dat men een milieuvriendelijke kist gebruikt, simpelweg omdat de gewone kisten het milieu niet zwaar belasten. Vrijkomende stoffen worden op natuurlijke wijze in de bodem en het grondwater opgenomen. Het is dan ook bijvoorbeeld niet nodig om een opgeheven begraafplaats te saneren of bodem en grondwater te isoleren."

"Maar de LOB het prima zou vinden als er (meer) natuurbegraafplaatsen zouden komen," vervolgt Van der Putten. "Er is in onze maatschappij een groeiende groep mensen die bewust kiezen voor een milieuvriendelijke en ecologische leefwijze en het ligt voor de hand dat die mensen ook een voorkeur hebben voor een laatste rustplaats die daarmee in overeenstemming is. De LOB vindt dat er mogelijkheden moeten zijn voor ieder mens om conform zijn wens begraven of gecremeerd te worden. Als er meer diversiteit in begraafplaatsen en begraafwijzen komt, is dat toe te juichen."

Laat horen wat u vindt van het idee van een milieuvriendelijke, groene begraafplaats. Wilt u meedenken en meepraten met Theo Veenstra, dan kunt u ook direct met hem contact opnemen op rozengracht@hetnet.nl
Terug naar archief...
REACTIES

Geef hieronder uw reactie op dit artikel, en/of lees de reacties van andere lezers.
Uw naam
Uw email
Uw reactie
Reacties worden pas geplaatst na goedkeuring door de redactie. De redactie is niet aansprakelijk voor de inhoud van reacties, en behoudt ten alle tijden het recht reacties te wijzigen of te verwijderen.


Mitthai schreef op 15-9-2009:
ik wil een boom op mijn buik
het liefst een europese eik
want die worden wel 300 jaar
(als de mens hem laat staan!)


Danny Hillaert schreef op 28-2-2008:
vind zelf ook dat wat in Engeland kan hier ook moet kunnen! Lang leve de groene begravingen.
Ik kom uit België en het is onze burgerlijke plicht om groen begraven mogelijk te maken voor iedereen, dus mensen laat ons verenigen en dan komt er vermoedelijk is van in huis. Wij allen alleen staan nergens en zullen als individu nooit aanhoord worden, maar een beweging van een groep heeft veel meer impact! DOEN gewoon!!!
Reacties zijn hartelijk welkom.
Groeten aan alle groene denkers... en doeners,
Danny


cecile van schie schreef op 30-12-2007:
zeer geinteresseerd of er nu een stichting bestaat zoals Veenstra voorzag. wil in mijn omgeving mogelijkheid verder uitzoeken een natuurplaats te creeren.
graag reacties van actievelingen die er ook mee bezig zijn dank zovast voor reacties


N Willems schreef op 15-10-2007:
prima in het Vondelpark of een weiland, maar niet in natuurgebieden zoals het Oostermaat bij Lettele!


Resi Pansaerts schreef op 26-3-2007:
Wellicht ben ik de eerste Belgische lezeres? Allé jullie NL-ers gluren dus ook al eens bij de buren. Wij doen ook veel goeie ideeën op bij jullie ! In elk geval hoop ik dat dit idee ook bij ons doorgang vindt. Prachtig idee toch om, onder de wortels van een boom, mee deel te kunnen uit maken van een nieuw stukje natuur !


Karin Douw schreef op 31-8-2005:
Ik zou ook graag een overzicht gemaild krijgen van bestaande natuurbegraafplaatsen in ons land en eventuele kosten van graven.
Ben de laaatste tijd met veel overlijdens in aanraking gekomen en ben nu bezig met mijn eigen sterfelijkheid. Vind het een mooi idee!


pietvankempen schreef op 15-7-2005:
Een prachtig idee, lijkt me. Ben benieuw of er al nieuwe ontwikkelingen zijn.


B. Scholtes schreef op 21-4-2005:
Zou graag van u een overzicht willen krijgen van de natuurbegraafplaatsen in Nederland. Wilt u dit naar mij mailen? M'n schoonvader is hier erg geinteresseerd in. Aangezien hij geen internet heeft vroeg hij of ik het wilde regelen.

Redactie:
Wij hebben geen lijst van natuurbegraafplaatsen. Er zijn er voor zover wij weten ook nog maar 2 in Nederland, die in Limburg, te vinden op www.natuurbegraafplaats.nl, en die op de Veluwe: de particuliere begraafplaats Westerwolde in Hoog-Soeren, Alverschotenseweg 24, tel. 06 533 969 12.



rené friederichs schreef op 18-1-2005:
ik heb zeer recent een klein perceel hellingbos aangekocht in een glooiend Zuid Limburgs landschap en ben vast van plan om dit als niet officieele begraafplaats in te richten, in elk geval voor mezelf en ook voor anderen. De restrictie die ik maak is, dat alleen urnen geplaatst mogen worden of as verstrooid mag worden. Ik wil dat het bosperceel intact blijft als bos en dat enkel zwerfkeien worden benut als gedenkstenen. Ik wil mensen aanbieden om hier te worden bijgeplaatst als zij zich conformeren aan mijn idee over behoud van het open en recratieve karakter van het bos, en ben van plan om een internetsite te openen. En ook belangrijk, ik wil het perceel commercieel gezond exploiteren maar beslist geen woekerwinst maken. Voor commentaar of uitwisseling van ideeën mijn e-mailadres: r.friederichs@hccnet.nl


Joyce Sengers schreef op 13-12-2004:
Ik bestudeer momenteel de mogelijkheden om een natuurbegraafplaats om te richten en te gaan beheren. Graag kom ik met mensen in contact voor samenwerking, uitwisseling ervaringen etc.
Joyce Sengers


Han van Nijkerken schreef op 11-11-2004:
Vanavond op de regio tv van gelderland een stukje gezien over het begraven op een natuurlijke manier. Werkelijk een fantastiche manier om je laatste rustplaats te vinden. Dagelijks droom ik om lekker de stress te ontvluchten door onder een boom te zitten en te genieten van de omgeving die groeit en bloeit van het leven. Deze begraafplaats laat de levenscyclus van leven en geleefd hebben op een schitterende manier beleven. Graag wilik meer weten, kan iemand ons meer laten weten, een www. adres of zo

Han van Nijkerken


Gosse Bote de Vries schreef op 8-9-2004:
Ik heb een afgeronde SPW MBO niveau 4, en heb een goede werkervaring met rouwprocessen. Is het mogelijk voor mij om te solliciteren als Uitvaartverzorger/begeleider?


kjeld schreef op 25-4-2004:
ik ben zelf pas 13 jaar en ik hoor niet daarover na te denken maar m'n opa is bijna 3 jaar geleden in Assel begraven. het is zo'n mooie begraafplaats. als ik op latere leeftijd kom te overlijden wil ik daar ook begraven worden.



Karin Löwenthal schreef op 19-5-2003:
Geweldig idee!!! Vooral doorzetten, er moeten er veel meer komen in Nederland. Zou graag op de hoogte gehouden worden hierover.


sirzippo schreef op 24-4-2003:
Waarom willen de mensen de dood ontlopen zijn ze bang voor te sterven of is het soms dat ze niet bang zijn om te sterven maar op de manier waarop iemand sterf. mijn vraag die al een hele tijd bij me rond zweef is waarom sterven er op bepaalde momenten meer jonge mensen dan oudere en als dit gebeurd waarom dan altijd bekende van mij ik heb deze vraag ook al eens gevraagt aan een pastoor maar ook hij kon me geen antwoord geven op deze vraag.als iemand mij een antwoord kan geven op deze vraag dan is dit altijd welkom.


H. Delissen schreef op 19-4-2003:
Ook ik ben af en toe bezig met de dood. Vorig jaar ben ik samen met mijn, in Engeland wonende zus, haar laatste rustplaats wezen bezoeken. Dit is een natuurgebied waar bomen worden geplant en dat garandeert dat door de familie de plaats 50 jaar lang bezocht kan worden. Je koopt dan als het ware een stukje natuurgebied. Het zou mooi zijn als samen met de Stichting Natuurmonumenten of een andere natuur-organisatie in Nederland, een dergelijke begraafplaats gerealiseerd kon worden. Zelf zou ik namelijk ook graag in een natuurgebied begraven willen worden. Ik stel mij voor dat een berk de sappen van mijn lijf zal opnemen in de stam en dat ik daarin voort mag leven. Waar of dat op dit moment te realiseren is weet ik niet. Mocht jij, Theo Veenstra, inmiddels hierover meer weten, kan ik dan de nodige informatie daarover ontvangen?
Met hartelijke groet,
Lenie Delissen


D. Manders schreef op 11-4-2003:
Wat een idee! Geweldig! Ik ben een natuurliefhebber (understatement) en wil graag na mijn dood 'terugkeren' naar de natuur. Ik was op de hoogte van lijkwades en rieten kistkorven, maar dit spreekt me als totaal veel meer aan. Hoe zit het eigenlijk met het begraven worden in een andere gemeente dan waar je gewoond hebt, geboren bent of geen familie hebt wonen? Kan dat zo maar, mocht er een groene begraafplaats zijn?
Nu ik hier toch ben: ik ben bezig mijn codicil aan te passen. Ik ben op zoek naar liefdevolle, warme, intieme, spirituele en natuurlijke rituelen als scenario voor mijn eigen toekomstige begrafenis.
Ik ben een vrouw van 31 en heb zelf, helaas, al talloze afstandelijke en tenenkrommende uitvaarten meegemaakt.
Ideëen: druslala@hotmail.com
Theo, succes met deze groene begraafplaatsen!


albert Geven schreef op 6-6-2002:
Ik ben zelf ook al een beetje op zoek gegaan, en heb er jaren geleden één bezocht, die in ieder geval m.b.t. grafmonumenten e.d. gerust groen genoemd kan worden. Dit is bij Hoog Soeren in het buurtschap Assel. Het is een begraafplaats met een klein kapelletje erbij, waar de grafmonumenten gemaakt zijn van natuurlijk materiaal dat ter plekke gevonden kan worden. b.v. een zwerfsteen, een mooie boomschors etc.
Voor de liefhebber is hierover en artikel te vinden in het dagblad Trouw van 14-11 1988. (jawel) Op verzoek wil ik er wel een kopietje van opsturen.
Wanneer iemand echter een kontaktadres van de beheerder van deze begraafplaats heeft hoor ik dat ook weer graag.


K. Donkers schreef op 5-4-2002:
Ik kan het heel sterk vinden met de reactie van de heer Peters. Mijn vader is vorige week overleden en ik ben daarna verwoed op zoek gegaan naar natuurlijke begraaf'plaatsen'. Helaas erg open over wat daarna gebeurt zijn de mensen nog niet. Mijn vader ligt in een graf die heel lang van iemand anders is geweest, maar die leeggehaald is, omdat degene die erin lag geen familieleden meer had die zijn grafrechten konden betalen. Wat gebeurt er dan met je. Word je dan alsnog gecremeerd, terwijl je dat eigenlijk niet wilde? Het is vreemd dat mensen hier zo'n taboe van maken om over te spreken. Tenslotte ben je als het goed is in dit leven er korter dan in de dood, dus zou dat ook naar eigen gevoel goed geregeld moeten kunnen worden en er over gepraat moeten kunnen worden. Meestal gaan mensen pas met vragen komen als er een sterfgeval is geweest, omdat er toch een eng gevoel blijft bestaan bij regelingen treffen voordat je dood gaat. Het is zo bezig zijn met het onherroepelijke. Maar ik denk dat het een stuk minder eng is en meer rust geeft als je er gewoon over kan praten en als er gewoon makkelijk en genoeg informatie over te vinden is en niet alleen bij kerken en rouwcentra's, maar ook op scholen en bibliotheken. Als je eens wist hoeveel kinderen met vragen rondlopen, wat gebeurt er met opa/oma, enz. Maar ze kunnen er niet met de ouders over praten, want die vinden meestal dat kinderen zich daar niet mee bezig horen te houden. Nu het wordt veel te lang dit stukje, maar het is fijn dat mensen zich hiervoor willen inzetten. Dat is zeker belangrijk. Om meer keuzes te kunnen schenken aan al deze verschillende mensen hier op aarde.


me schreef op 30-1-2002:
wat een goed idee! dat natuurlijk begraven. ik heb gewone begraafplaatsen altijd al ruimteverspilling gevonden, vooral in een land als nederland. cremeren vond ik altijd een goed alternatief, maar eigenlijk is dat ook niet zo natuurlijk. natuurlijke begraafplaatsen vind ik dus echt een goed idee, maar het probleem is dat sommige mensen dat misschien een eng idee vinden.


Micheline Goossens schreef op 4-1-2002:
Ik zoek voor mijn eindwerk alles over rouwwerk/grafwerk.Hebben jullie daar soms geen documentatie over?Mijn adres:Priesterage 2,9140 Elversele.Alvast bedankt.


M Peters schreef op 22-11-2001:
Ben op zoek naar een natuurbegraafplaats.Ben intussen 70 jaar en heb in he laatste halfjaar 3 zwagers verloren en dat heeft me aan het denken gezet.Tot op heden is naast begraven de andere optie cremeren.En dat wil ik niet maar ik wil ook mijn kinderen op afstand niet belasten met de zorg voorf het graf.Ik vind het ook een goede gedachte omdat ik geleefd heb van de natuur weer voedsel te worden voor die natuur en begraven te worden onder een boom met daaronder een zwefkei.


Buzzpoint b.v. schreef op 23-10-2001:
Bestaat er behoefte aan de aankoop van grond met begraafplaatsbestemming,
waarop een zgn. groene begraafplaats kan worden geexploiteerd?


timo schreef op 13-9-2001:
ik ben erg benieuwd wat er gebeurt als je dood bent,
ik vind dat je niet dood kan gaan je zal altijd blijven leven ofzo toch


L. Kluijtmans schreef op 10-9-2001:
Zelf overwegen wij als bedrijf om hier in Limburg een groene begraafplaats te beginnen, als alles meezit gaat deze op 1 jan. a.s van start. Hier zouden mensen welke kiezen voor de manier van begraven welke Dhr. Veenstra nastreeft terecht kunnen.
Het is een intens mooie omgeving in een bestaand en te handhaven bos, dus hier hebt u eeuwige rust in een groene omgeving.


Jelle Krap schreef op 7-9-2001:
Het lijkt mij een hele mooie manier om begraven te worden. Ik had altijd al een hekel aan de "nette" begraafplaatsen in Nederland met de akelige grindpaadjes en vreselijke hagen. Dit is een waardiger einde.

Jelle


corry schreef op 7-9-2001:
ik vind de dood maar eng


elly bakker schreef op 30-8-2001:
Ik hoop dat het snel mogelijk wordt je op deze manier te laten begraven. Het is precies wat ik voor mijzelf en mijn naasten zou willen. Er gaat iets heel troostrijks van uit. Ik hoop dat het in nederland gerealiseerd is voordat ik sterf, maar dat zal wel.
elly bakker