DOODGEWOON informeert en amuseert over zaken rond de dood - sinds 1994
Verschenen: 20-05-2003
GEVAARLIJK WERK

Lopen werknemers in de uitvaartindustrie meer gevaar dan anderen? Volgens een recent Engels onderzoek is gebleken dat het werken met formaldehyde, dat gebruikt wordt bij het balsemen van overledenen, leidt tot een vergroot risico op neus-, long- en slokdarmkanker. En het nieuwe nummer van vakblad De Begraafplaats besteed aandacht aan besmettingsgevaar bij ruimen.


Een Engels onderzoeksteam heeft geconcludeerd dat werken met formaldehyde en het daarvan afgeleide Formalin, dat wereldwijd wordt gebruikt bij het balsemen van overledenen, tot aanzienlijke gezondheidsproblemen kan leiden. Niet alleen is er een groter risico (maar liefst 30 procent) om neus-, long- en slokdarmkanker te krijgen, maar het kan ook leiden tot hoesten, benauwdheid en hartritmestoornissen, en op de lange termijn tot bronchitis, hersen- en longbeschadiging en een slechte coördinatie.

Dit wordt onder andere gemeld door de persdienst van de Engelse vakbond GMB. Dr. Kit Barrow vertelt daar: “Het zijn niet alleen de balsemers die risico lopen. Ook dragers die hun gezicht dicht bij de kist hebben tijdens het dragen zullen waarschijnlijk een kleine hoeveelheid formaldehyde inhaleren.” Maar dat is nog niet alles. Als een lichaam wordt gecremeerd is er kans op ontspanning van het schadelijke formaldehyde in de lucht. Barrow: “En er is een mogelijk gevaar voor de watervoorzieningen als Formalin van begraafplaatsen sijpelt en nabijgelegen waterwegen besmet.”

Zijn wij even blij dat balsemen en thanatopraxie (een lichte vorm van balseming) in Nederland verboden is. Behalve voor leden van het koninklijk huis - maar die liggen veilig opgeborgen onder de Nieuwe Kerk in Delft - en voor overledenen die naar het buitenland worden vervoerd. Weer een goede reden het balsemen in Nederland te blijven verbieden, ondanks de lobby van de uitvaartwereld zelf die niets liever wil dan dat thanatopraxie zo snel mogelijk wordt ingevoerd.

Het Nederlandse www.uitvaartmedia.com noemt de timing van de onderzoeksresultaten van Barrow ‘opmerkelijk en niet geheel vrij van eigenbelang’. Het blijkt dat Barrow naar aanleiding van zijn vindingen een alternatief en milieuvriendelijk product heeft ontwikkeld, dat op een veilige manier dezelfde conserverende werking zou hebben als formaldehyde. De Engelse vakbond GMB heeft laten weten dat de gevaren van het gebruik van formaldehyde in de uitvaartindustrie ‘onaanvaardbaar’ zijn.

In het eerstvolgende nummer van vakblad De Begraafplaats staat een verhaal over besmettingsgevaar bij het ruimen van oude graven op de begraafplaats. (Dit gebeurt als het grafrecht op een graf is verlopen, bij algemene graven is dit al na 10 jaar.) Het lijkt uiterst actueel met de recente ‘uitbarsting’ van het Sars-virus, maar het speelt al lang in de begraafplaatswereld. Iedere keer als er een nieuwe besmettelijke ziekte (aids) of een angstaanjagende ziekte zoals de ziekte van Creutzfeld Jacob, ook wel bekend als de ‘gekke koeien-ziekte’, de kop opsteekt, doen verhalen over mogelijke besmettingen door ruimen de ronde.

Indianenverhalen, meent de Landelijke Organisatie van Begraafplaatsen (LOB), die met dit artikel in één keer de verhalen hierover naar het land der fabelen wil verwijzen. Want, aldus het artikel, het is uitgesloten dat een ruimer aids, Sars of een andere ziekte oploopt die een overledene onder de leden heeft gehad. Ook een besmetting door rottingsbacteriën is tot op heden nog nooit geregistreerd.

Er zijn tal van instellingen, in binnen- en buitenland, die zich bezighouden met de volksgezondheid. En er is nog nooit een ‘ziekte-uit-het-graf’ geconstateerd, zo luidt het officiële LOB-standpunt. Dat artsen en andere academici zeggen dat dit niet wil zeggen dat dit risico er nooit zal zijn, is logisch, omdat het altijd denkbaar is dat er zich misschien iets onverwachts voordoet wat zich nog niet eerder heeft voorgedaan, meent het bestuur. Kijk naar Sars en aids. Maar de kans dat een grafdelver ergens ter wereld het slachtoffer wordt van een nieuwe onbekende ziekte-uit-het-graf, mag minimaal worden geschat.

De Begraafplaats verschijnt in de eerste week van juni. Losse nummers kosten € 7,- per stuk en kunnen worden besteld door € 7,- over te maken op rekening 652.380.980 t.n.v. de LOB te Nijmegen, o.v.v. nr. 2 (zomer 2003).

Terug naar archief...
REACTIES

Geef hieronder uw reactie op dit artikel, en/of lees de reacties van andere lezers.
Uw naam
Uw email
Uw reactie
Reacties worden pas geplaatst na goedkeuring door de redactie. De redactie is niet aansprakelijk voor de inhoud van reacties, en behoudt ten alle tijden het recht reacties te wijzigen of te verwijderen.


Rony De Deken schreef op 26-4-2008:
in mijn vroegere woning is een boorput aanwezig die ik eens heb laten onderzoeken werd afgekeurd als niet voor menselijke comsumptie geschikt teveel nitraten en andere schadelijke stoffen achter onze woning ligt een begraafplaats.Kan daar de oorzaak liggen van de besmetting? graag reactie 's.


Marc Wiegman schreef op 1-9-2005:
Helaas meent de “Landelijke organisatie van begraafplaatsen” dat besmettingsgevaar bij het ruimen van graven is geweken.
Toch ben ik het met de argumenten zoals worden aangegeven niet eens.
Om te beginnen is het zo dat, bij mijn weten, nergens op deze aardbol een register wordt bijgehouden van beroepsziekten in de uitvaartsector. Dit betekent dus ook dat infectueuze beroepsziekten in deze branche niet staan en niet worden geregistreerd.
Hoe kan men dan zeggen dat van beroepsziekten in deze branche geen sprake is?

Micro-organismen hebben een zeer sterke overlevingsdrang. Er is dus altijd de mogelijkheid dat infectueuze micro-organismen overleven.

Bij het ruimen van graven komt men met regelmaat onverteerde menselijke resten tegen. Belangrijke oorzaken daarvan zijn kunststoffen zoals nylon panty’s.
Zoals men kan zien is menselijk weefsel na al die jaren nog intact. Waarom zouden de condities niet zo kunnen zijn dat in dezelfde omgeving micro-organismen kunnen overleven.
Ik zou het risico in elk geval niet nemen.

Naast het ruimen van graven komt men op een begraafplaats ook opgravingen en herbegraving tegen.
Dit kan dus inhouden dat korte tijd na het overlijden een kist weer wordt opgegraven.
Bij opgravingen kan men kapotte kisten tegenkomen. Ook kunnen kisten lekken door bijvoorbeeld grondwater dat in de kist is terechtgekomen (het grondwater uit de kist kan dus besmet zijn).
Reeel besmettingsgevaar is dus aanwezig.

Ik denk niet dat artsen en andere academici zullen aangeven: “Dit niet wil zeggen dat dit risico er nooit zal zijn”. Ik denk dat zij eerder zullen aangeven dat een mogelijkheid tot besmetting bestaat.

Hoe klein of groot de kans op gevaar voor besmetting ook is, ik denk dat altijd sprake moet zijn van de maximale beschermingsmaatregelen. Veiligheid voor alles.

Marc Wiegman
Rouwtransport Maartensdijk
Auteur van het protocol: Besmettingsgevaar, besmetting en de te nemen beschermingsmaatregelen bij het werken met overledenen.